EXERCICI : ESTUDI D’UN TEXTE

Extrach de la Declaracion d’independencia dels Estats-Units

            “Nosaus, los representants dels Estats-units d’America, amassats en Congrés general, prenent a testimòni lo Jutge supreme de l’Univers de la drechura de nòstras intencions, publicam e declaram solemnement, al nom e per l’autoritat del bon pòble qu’aquelas colonias unidas son e an lo drech d’èsser d’Estats liures e independants; que son liberadas de tota obeissença envers la Corona de la Granda-Bretanha; que tot ligam politic entre elas e l’Estat de la Granda-Bretanha es e deu èsser entierament dissolgut, e qu’an, coma Estats, liures e independents, plen poder de far la guèrra, de conclure la patz, de passar d’alianças, d’establir de relacions comercialas, d’agir e de far totas autras causas que los Estats independents son menats a far.

                                                4 de julhet 1776.

1. Presentar lo tèxte.

2. Quines territòris son a l’origina dels Estats-Units d’America?

Perqué los autors del tèxte demandan l’independencia? Qué reprochan a l’Anglatèrra?

3. Explicatz los mots o expressions soslinhats dins lo tèxte.

4. Al nom de qual los autors parlan? Contra qual lo tèxte es dirigit?

Quina es la conséquencia d’aquela declaracion solemna?

Quin novèl Estat nais a la seguida d’aquel acte?

DEVER D’ISTÒRIA

1) Perqué una guèrra civila se debana en Anglatèrra al sègle 17 ?

2) Cossi foncciona lo sistèma politic anglés al sègle 18 ?

3) Qual son los filosòfes del sègle 18 en França ? Qué dison ?

4) Contra quin pais se fa la revolucion americana ?

    Cossi foncciona lo sistèma politic american ?

5) Qué se passa en França que pòt explicar que va i aver una revolucion en 1789 ?

6) Respondre a de questions sus un tèxte.

A) Lo poder reial

            “ Tota potencia, tota autoritat son dins la man del rei e pòt pas n’i aver d’autras dins lo reialme que la qu’i establis. Tot çò que se tròba dins l’espandida de nòstres Estats, de quina natura que sia nos aparten.

Lo qu’a donat de reis als òmes a volgut qu’òm las respecta coma sos luòctenents. Tan marrit que pòsca èsser un prince, la revòlta de sos subjectes es totjorn infinidament criminala.

                                                Lois XIV

                                                Memòris per l’instruccion del dalfin, 1666.

B) La remesa en causa del govèrn

            “Cap d’òme a recebut de la natura lo drech de comendar als autres. La libertat es un present del cèl, e cada individu a lo drech de ne profiechar tanlèu que profieche de la rason.

Una autra autoritat ven d’una autra origina que la natura. S’òm sosca plan, òm la farà totjorn venir de las doas sorgas : o la fòrça e la violença de lo que se n’es apoderat; o lo consentiment de los que s’i son sometuts per un contracte entre eles e lo qu’a l’autoritat.

                                    DENIS DIDEROT, Article “Autoritat politica” de l’Enciclopedia, 1751.

Questions :

Los dos autors an d’opinions diferentas sus lo poder e lo biais de l’assumir. Quinas son aquelas diferencias ?