Catalonha : un exemple a seguir ?
Objectius generaus
· situacion geografica e lingüistica
· era istòria catalana :
· eras originas
· era autonomia catalana deth Atge Mieg entiò 2001
· eths simbèus dera identitat catalana
· estudi comparat deth occitan (gascon e lengadocian) e deth catalan
· reflexcion sus era plaça deth occitan en França e deth catalan en Catalonha
Programacion
a- Eth espaci catalan
1- Balhar era carta dera Catalonha naths escolans
2- Presentar era Catalonha e « eras autas Catalonhas » en un detzenat de linhas :
b- Un país ligat ara sua Istòria
1- Balhar era cronologia dera istòria catalana e commentar-la en classa
2- Eths escolans qu'arresponen aras questions
c- Era identitat catalana
1- Estudi de documents
2- Un pòple plan estranh : arrevirada d’un article de Joan Oliver
3- Exercici a casa : que cau presentar era Catalonha en un detzenat de linhas
d- L’estaca- Lluís Llach
1- Escota n’ame eras paraulas
2- Eth autor
L’estaca qu’é ua cançon deth catalan Lluís Llach. L'estaca qu’estèc interdita deth temps de Franco. Aué, qu’é arrevirada en occitan, enbasco, en còrse...
3- Reformulacion orala en ame questions :
- Quí son eths personatges ?
- On son ?
- Qué hèn ?
- De qué parlan ?
- Qui ei "estacat" ?
4- Lectura e explicacion deths mots desconeguts
5- Tablèu deth futur deth indicatiu
L'Estaca
Lo vielh Siset que'm parlava
De d'òra au ras deu portau,
Dab lo solelh qu'esperàvam
Catavas suu caminau.
Siset, e vedes l'estaca ?
A tots, que ns'i an ligats ;
Si arrés non nse'n destaca,
Quin poderam caminar ?
Si tiram tots, que cagerà !
Guaire de temps, pòt pas durar.
Segur que tomba, tomba, tomba
Plan croishida qu'ei dejà.
Si tiri hòrt, jo, per ençà,
Si tiras hòrt, tu, per delà,
Segur que tomba, tomba, tomba
Que nse'n poiram desliurar.
Totun, i a pro de temps ara
Qui ns'escarronham las mans,
Si la fòrça e'ns dèisha càger,
Pareish mei grana qu'abans...
De tot segur qu'ei poirida,
Totun, Siset pesa tant !
A còps, que'm pèrdi l'ahida,
Vè, torna'm díser ton cant.
Lo vielh Siset que se'm cara.
Mau vent se l'a miat atau...
Qui sap on se tròba adara ?
Demori sol au portau...
A pausas, passan los dròlles,
Lhèvi lo cap tà cantar
Lo darrèr cant deu vielh òmi
Lo darrèr qui m'ensenhà. Lhèvi lo cap tà cantar
Paraulas e musica de Lluís Llach
|
CANTAR cant |
BÀTER bat |
DROMIR drom |
| ÈSTER |
AVER |
SEGUIR segu segu segu segu segu segu |
|
ANAR
|
HÈR
|
PODER
|
Superficia : 31 980 km² (6 % deth
territòri espanhòu)
-
Populacion : 6,1 milions de poblans
-
Capitala : Barcelona
-
PIB : 19 % deth PIB d’Espanha
-
Caumatge : 5,9 % dera populacion
activa (9,2 % en Espanha)
-
Situacion politica : era Catalonha qu’ei ua comunautat
autonòma deth Estat espanhòu, dab eras suas institucions pròpias :
era Generalitat de Catalunya qu’ei
formada peth Parlament, peth President e peth governament catalan.
Era Generalitat qu’ei cargada dera cultura, deth urbanism, deth comèrci,
deth torism, deths ahèrs sociaus, deth ensenhament e qu’a tanben era sua
polícia, eths Mossos d’Esquadra.
-
President dera Generalitat : Jordi Pujol (dempús
eras prumèras eleccions en 1980)
-
Lengas oficiaus : catalan, espanhòu e
occitan (ena Val d’Aran)
Television :
-
TV3 (Televisió de Catalunya 3)
-
Canal 33
-
BTV, qu’emet a Barcelona e sus internet (www.barcelonatv.com)
Premsa :
-
Avui (40 000 exemplaris)
-
El Punt
-
El Temps (hebdomadari)
-
El Periódico (dobla edicion
castilhan-catalan)
Ràdio : Catalunya
Ràdio, Catalunya Informació, Ràdio Associació,
Ona Catalana…
Un pòc d’Istòria…
-
988 : Borell II, comte de Barcelona, que’ s vira de cuu ath rei de França :
era Catalonha qu’ei independenta.
-
1137 : Union deras coronas de Catalonha e d’Aragon.
-
1479 : Union deras coronas d’Aragon-Catalonha e de Castilha, que consèrvan
eras loas institucions politicas (era Generalitat).
-
1640 : Revòlta deths Segadors, que seràn massacrats peras tropas
castilhanas.
-
1705 : Debut dera guèrra de Succession d’Espanha. Que s’ei mòrt eth rei Carles
II e dus candidats que’s presentan : Philippe d’Anjou, petiu hilh de Louis XIV e eth arquiduc Karl d’Austria, sostengut peths Catalans.
Mès que son batuts a Barcelona, en 1714… Philippe d’Anjou que ven rei d’Espanha > era Generalitat
qu’ei abolida e eth catalan qu’ei interdit en’adminitracion !
-
1931 : Proclamacion dera Segonda Republica espanhòla e restauracion dera
Generalitat de Catalunya. Era Catalonha qu’obten un Estatut d’Autonomia.
-
1939-1975 : Deth temps de Franco, eth
Estatut qu’ei abolit. Qu’ei interdit de
parlar catalan e de dançar era sardana. La Plaça de Catalunya qu’ei aperada Plaza del Ejercito español.
-
1979 : Après era mòrt de Franco, era democracia que torna en Espanha. Era
Generalitat qu’ei restablida e eth catalan qu’ei lenga co-oficiala, dab
eth castilhan, en Catalonha.
Eths simbèus dera identitat catalana
-
ua
lenga :
eth catalan
-
un
drapèu :
la senyera
-
un
cant :
El cant dels Segadors
-
hèstas :
o
eth
23 d’abriu : la sant Jordi (protector dera Catalonha), hèsta deth libe e der’arròsa
o
eth
11 de seteme : la diada (hèsta nacionau), entà commemorar era des.hèita de
1714
-
lòcs dera memòria :
o
Montserrat : era montanha sacrada deths Catalans
o
era
montanha de Pedraforca, on s’amassavan cada an eths militants catalanistes
deth temps de Franco.
-
eth Barça : eth F.C. Barcelona
que simbolisa era resistança catalana ath poder de Madrid.
Un pòple plan estranh
Passejada
de Sent Jòrdi, ger a meddia : milèrs de libes, d’arròsas e de senhèras.
Milèrs de personas. Totas que hèn cara d’alegria, cara de hèsta.
Deth
temps que’m passegi, era question de tostemps : quina espèça de causa
estranha mos a hètis atau ? Quina espèça de causa estranha hè qu’un pòple
posca convertir eth dia deth sòn patron en eth dia deth libe e der’arròsa ?
Quina espèça de causa estranha hè qu’era sola batalha que commemòra aqueth
pòple sia ua derrota ?
N’ac
pòdi pas explicar, mès que’m hè plaser. Que’m hè plaser aqueth pòple estranh
que, quan pensa aras hèstas nacionalas pensa aths libes – era paraula,
eth dialòg – e aras arròsas – eth amor – e que, quan pensa aras armas,
pensa pas sonque eras derrotas.
Eth
nòste qu’ei segur un pòple plan estranh que, dab libes e arròsas, a hèt
front aras circonstàncias eras mès advèrsas. Sense arma mès sense defalhida.
Que’m hè plaser.
Joan Oliver
Avui,
24-04-01
arrevirat deth
ca
1- Presenta aqueth
document : natura, data, autor, tèma generau.
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
2- On e quan se
passa er’accion deth tèxt ? Qué s’i passa aqueth dia ?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
3- Eth autor que
hè allusion a ua auta hèsta nacionala : quala ?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
L'Estaca
Lo vielh Siset que'm parlava
De d'òra au ras deu portau,
Dab lo solelh qu'esperàvam
Catavas suu caminau.
Siset, e vedes l'estaca
?
A tots, que ns'i an ligats
;
Si arrés non nse'n destaca,
Quin poderam
caminar ?
Si tiram tots, que cagerà !
Guaire
de temps, pòt pas durar.
Segur que tomba, tomba, tomba
Plan croishida qu'ei dejà.
Si tiri hòrt, jo, per ençà,
Si tiras hòrt, tu, per delà,
Segur que tomba, tomba, tomba
Que nse'n poiram desliurar.
Totun, i a pro de temps ara
Si la fòrça e'ns dèisha càger,
Pareish mei grana qu'abans...
De tot segur qu'ei poirida,
Totun, Siset pesa tant !
A còps, que'm pèrdi l'ahida,
Vè, torna'm díser ton cant.
Lo vielh Siset que se'm cara.
Mau vent se l'a miat atau...
Qui sap on se tròba adara ?
Demori sol au portau...
A pausas, passan los dròlles,
Lhèvi lo cap tà cantar
Lo darrèr cant deu vielh òmi
Lo darrèr qui m'ensenhà. L
lhèvi lo cap tà cantar
Arrevirada gascona de
Gilabèrt Narioo
* * *
Un pòple plan estranh
Passejada de Sent Jòrdi, ger a meddia : milèrs de personas. Totas que hèn cara d’alegria, cara
de hèsta.
Deth
temps que’m passegi, era question de tostemps : quina espèça de causa
estranha mos a
hètis atau ? Quina espèça de causa estranha hè qu’un pòple posca convertir eth dia deth sòn patron en
eth dia deth libe e der’arròsa ? Quina espèça de causa estranha hè
qu’era sola batalha que commemòra aqueth pòple sia ua derrota ?
N’ac
pòdi pas explicar, mès que’m hè plaser. Que’m hè plaser aqueth pòple estranh
que, quan pensa aras hèstas nacionalas pensa aths libes – era paraula,
eth dialòg – e aras arròsas – eth amor – e que, quan pensa aras armas,
pensa pas sonque eras derrotas.
Eth
nòste qu’ei segur un pòple plan estranh que, dab libes e arròsas, a hèt
front aras circonstàncias eras mès advèrsas. Sense arma mès sense defalhida. Que’m hè plaser.
Joan Oliver
Avui,
24-04-01
arrevirat deth catalan
Un pòc d’Istòria…
-
988 : Borell II, comte de Barcelona, que’ s vira de cuu ath rei de França :
era Catalonha qu’ei independenta.
-
1137 : Union deras coronas de Catalonha e d’Aragon.
-
1479 : Union deras coronas d’Aragon-Catalonha e de Castilha, que consèrvan
eras loas institucions politicas (era Generalitat).
-
1640 : Revòlta deths Segadors, que seràn massacrats peras tropas
castilhanas.
-
1705 : Debut dera guèrra de Succession d’Espanha. Que s’ei mòrt eth rei Carles
II e dus candidats que’s presentan : Philippe d’Anjou, petiu hilh de Louis XIV e eth arquiduc Karl d’Austria, sostengut peths Catalans.
Mès que son batuts a Barcelona, en 1714… Philippe d’Anjou que ven rei d’Espanha > era Generalitat
qu’ei abolida e eth catalan qu’ei interdit en’adminitracion !
-
1931 : Proclamacion dera Segonda Republica espanhòla e restauracion dera
Generalitat de Catalunya. Era Catalonha qu’obten un Estatut d’Autonomia.
-
1939-1975 : Deth temps de Franco, eth
Estatut qu’ei abolit. Qu’ei interdit de
parlar catalan e de dançar era sardana. La Plaça de Catalunya qu’ei aperada Plaza del Ejercito español.
-
1979 : Après era mòrt de Franco, era democracia que torna en Espanha. Era
Generalitat qu’ei restablida e eth catalan qu’ei lenga co-oficiala, dab
eth castilhan, en Catalonha.
Dever d'occitan n°3
Nom :
Petiu
nom :
1- Conjuga eth
vèrbe dromir ath present deth indicatiu e eth vèrbe èster
ath futur : 6 punts
DROMIR ÈSTER
2- Arrevira
en occitan : 4 punts
a- Si nous tirons tous, elle tombera.
b- Elle est pourie ; pourtant, elle pèse tant.
c- Redis-moi ton chant !
d- Le peuple catalan est très étrange…
3- Qu’ei aquò era diada ? Quin eveniment
commemòra ? 2 punts
4- Qué s’i passa eth 23 d’abriu en Catalonha ?
Qué hèn eth monde ? Qué simbolisa ? 3 punts
5-
Qué s’i passa en Catalonha deth temps de Franco (1939-1975) ? 2
punts
6-
Aué, quala ei era situacion politica dera Catalonha, daguens eth Estat
espanhòu ? 2
punts
7- Quin s’apèra eth drapèu catalan ? 1 punt
Eth espaci catalan
País Valencian
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Carta d’identitat
dera Catalonha
- Superficia : 31 980 km² (6 % deth territòri espanhòu)
- Populacion : 6,1 milions de poblans
- Capitala : Barcelona
- PIB : 19 % deth PIB d’Espanha
- Caumatge : 5,9 % dera populacion activa (9,2 % en Espanha)
- Situacion politica : era Catalonha qu’ei ua comunautat autonòma deth Estat espanhòu, dab eras suas institucions pròpias : era Generalitat de Catalunya qu’ei formada peth Parlament, peth President e peth governament catalan. Era Generalitat qu’ei cargada dera cultura, deth urbanism, deth comèrci, deth torism, deths ahèrs sociaus, deth ensenhament e qu’a tanben era sua polícia, eths Mossos d’Esquadra.
- President dera Generalitat : Jordi Pujol (dempús eras prumèras eleccions en 1980)
- Lengas oficiaus : catalan, espanhòu e occitan (ena Val d’Aran)
Television :
- TV3 (Televisió de Catalunya 3)
- Canal 33
- BTV, qu’emet a Barcelona e sus internet (www.barcelonatv.com)
Premsa :
- Avui (40 000 exemplaris)
- El Punt
- El Temps (hebdomadari)
- El Periódico (dobla edicion castilhan-catalan)
Ràdio : Catalunya Ràdio, Catalunya Informació, Ràdio Associació, Ona Catalana…
Un pòc d’Istòria…
- 988 : Borell II, comte de Barcelona, que’ s vira de cuu ath rei de França : era Catalonha qu’ei independenta.
- 1137 : Union deras coronas de Catalonha e d’Aragon.
- 1479 : Union deras coronas d’Aragon-Catalonha e de Castilha, que consèrvan eras loas institucions politicas (era Generalitat).
- 1640 : Revòlta deths Segadors, que seràn massacrats peras tropas castilhanas.
- 1705 : Debut dera guèrra de Succession d’Espanha. Que s’ei mòrt eth rei Carles II e dus candidats que’s presentan : Philippe d’Anjou, petiu hilh de Louis XIV e eth arquiduc Karl d’Austria, sostengut peths Catalans. Mès que son batuts a Barcelona, en 1714… Philippe d’Anjou que ven rei d’Espanha > era Generalitat qu’ei abolida e eth catalan qu’ei interdit en’adminitracion !
- 1931 : Proclamacion dera Segonda Republica espanhòla e restauracion dera Generalitat de Catalunya. Era Catalonha qu’obten un Estatut d’Autonomia.
- 1939-1975 : Deth temps de Franco, eth Estatut qu’ei abolit. Qu’ei interdit de parlar catalan e de dançar era sardana. La Plaça de Catalunya qu’ei aperada Plaza del Ejercito español.
- 1979 : Après era mòrt de Franco, era democracia que torna en Espanha. Era Generalitat qu’ei restablida e eth catalan qu’ei lenga co-oficiala, dab eth castilhan, en Catalonha.
Eths simbèus dera identitat catalana
- ua lenga : eth catalan
- un drapèu : la senyera
- un cant : El cant dels Segadors
- hèstas :
o eth 23 d’abriu : la sant Jordi (protector dera Catalonha), hèsta deth libe e der’arròsa
o eth 11 de seteme : la diada (hèsta nacionau), entà commemorar era des.hèita de 1714
- lòcs dera memòria :
o Montserrat : era montanha sacrada deths Catalans
o era montanha de Pedraforca, on s’amassavan cada an eths militants catalanistes deth temps de Franco.
- eth Barça : eth F.C. Barcelona que simbolisa era resistança catalana ath poder de Madrid.
Un pòple plan estranh
Passejada de Sent Jòrdi, ger a meddia : milèrs de libes, d’arròsas e de senhèras. Milèrs de personas. Totas que hèn cara d’alegria, cara de hèsta.
Deth temps que’m passegi, era question de tostemps : quina espèça de causa estranha mos a hètis atau ? Quina espèça de causa estranha hè qu’un pòple posca convertir eth dia deth sòn patron en eth dia deth libe e der’arròsa ? Quina espèça de causa estranha hè qu’era sola batalha que commemòra aqueth pòple sia ua derrota ?
N’ac pòdi pas explicar, mès que’m hè plaser. Que’m hè plaser aqueth pòple estranh que, quan pensa aras hèstas nacionalas pensa aths libes – era paraula, eth dialòg – e aras arròsas – eth amor – e que, quan pensa aras armas, pensa pas sonque eras derrotas.
Eth nòste qu’ei segur un pòple plan estranh que, dab libes e arròsas, a hèt front aras circonstàncias eras mès advèrsas. Sense arma mès sense defalhida. Que’m hè plaser.
Joan Oliver
Avui, 24-04-01
arrevirat deth catalan
1- Presenta aqueth document : natura, data, autor, tèma generau.
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
2- On e quan se passa er’accion deth tèxt ? Qué s’i passa aqueth dia ?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
3- Eth autor que hè allusion a ua auta hèsta nacionala : quala ?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
L'Estaca
Lo vielh Siset que'm parlava
De d'òra au ras deu portau,
Dab lo solelh qu'esperàvam
Catavas suu caminau.
Siset, e vedes l'estaca ?
A tots, que ns'i an ligats ;
Si arrés non nse'n destaca,
Quin poderam caminar ?
Si tiram tots, que cagerà !
Guaire de temps, pòt pas durar.
Segur que tomba, tomba, tomba
Plan croishida qu'ei dejà.
Si tiri hòrt, jo, per ençà,
Si tiras hòrt, tu, per delà,
Segur que tomba, tomba, tomba
Que nse'n poiram desliurar.
Totun, i a pro de temps ara
Qui ns'escarronham las mans,
Si la fòrça e'ns dèisha càger,
Pareish mei grana qu'abans...
De tot segur qu'ei poirida,
Totun, Siset pesa tant !
A còps, que'm pèrdi l'ahida,
Vè, torna'm díser ton cant.
Lo vielh Siset que se'm cara.
Mau vent se l'a miat atau...
Qui sap on se tròba adara ?
Demori sol au portau...
A pausas, passan los dròlles,
Lhèvi lo cap tà cantar
Lo darrèr cant deu vielh òmi
Lo darrèr qui m'ensenhà. Lhèvi lo cap tà cantar
Paraulas e musica de Lluís Llach
Arrevirada gascona de Gilabèrt Narioo
* * *
Un pòple plan estranh
Passejada de Sent Jòrdi, ger a meddia : milèrs de personas. Totas que hèn cara d’alegria, cara de hèsta.
Deth temps que’m passegi, era question de tostemps : quina espèça de causa estranha mos a hètis atau ? Quina espèça de causa estranha hè qu’un pòple posca convertir eth dia deth sòn patron en eth dia deth libe e der’arròsa ? Quina espèça de causa estranha hè qu’era sola batalha que commemòra aqueth pòple sia ua derrota ?
N’ac pòdi pas explicar, mès que’m hè plaser. Que’m hè plaser aqueth pòple estranh que, quan pensa aras hèstas nacionalas pensa aths libes – era paraula, eth dialòg – e aras arròsas – eth amor – e que, quan pensa aras armas, pensa pas sonque eras derrotas.
Eth nòste qu’ei segur un pòple plan estranh que, dab libes e arròsas, a hèt front aras circonstàncias eras mès advèrsas. Sense arma mès sense defalhida. Que’m hè plaser.
Joan Oliver
Avui, 24-04-01
arrevirat deth catalan
Un pòc d’Istòria…
- 988 : Borell II, comte de Barcelona, que’ s vira de cuu ath rei de França : era Catalonha qu’ei independenta.
- 1137 : Union deras coronas de Catalonha e d’Aragon.
- 1479 : Union deras coronas d’Aragon-Catalonha e de Castilha, que consèrvan eras loas institucions politicas (era Generalitat).
- 1640 : Revòlta deths Segadors, que seràn massacrats peras tropas castilhanas.
- 1705 : Debut dera guèrra de Succession d’Espanha. Que s’ei mòrt eth rei Carles II e dus candidats que’s presentan : Philippe d’Anjou, petiu hilh de Louis XIV e eth arquiduc Karl d’Austria, sostengut peths Catalans. Mès que son batuts a Barcelona, en 1714… Philippe d’Anjou que ven rei d’Espanha > era Generalitat qu’ei abolida e eth catalan qu’ei interdit en’adminitracion !
- 1931 : Proclamacion dera Segonda Republica espanhòla e restauracion dera Generalitat de Catalunya. Era Catalonha qu’obten un Estatut d’Autonomia.
- 1939-1975 : Deth temps de Franco, eth Estatut qu’ei abolit. Qu’ei interdit de parlar catalan e de dançar era sardana. La Plaça de Catalunya qu’ei aperada Plaza del Ejercito español.
- 1979 : Après era mòrt de Franco, era democracia que torna en Espanha. Era Generalitat qu’ei restablida e eth catalan qu’ei lenga co-oficiala, dab eth castilhan, en Catalonha.
Dever d'occitan n°3
Nom :
Petiu nom :
1- Conjuga eth vèrbe dromir ath present deth indicatiu e eth vèrbe èster ath futur : 6 punts
DROMIR ÈSTER
2- Arrevira en occitan : 4 punts
a- Si nous tirons tous, elle tombera.
b- Elle est pourie ; pourtant, elle pèse tant.
c- Redis-moi ton chant !
d- Le peuple catalan est très étrange…
3- Qu’ei aquò era diada ? Quin eveniment commemòra ? 2 punts
4- Qué s’i passa eth 23 d’abriu en Catalonha ? Qué hèn eth monde ? Qué simbolisa ? 3 punts
5- Qué s’i passa en Catalonha deth temps de Franco (1939-1975) ? 2 punts
6- Aué, quala ei era situacion politica dera Catalonha, daguens eth Estat espanhòu ? 2 punts
7- Quin s’apèra eth drapèu catalan ? 1 punt