retorn
pagina d'introduccion / tèmasFica pedagogica / LO DIABLE E L'UISSIÈR / Activitats possiblas
OBJECTIUS
* Lectura (prononciacion, accentuacion, expressivitat)
* Acquisicion del vocabulari (la familha, vida vidanta)
* Gramatica (l'interrogacion, los sufixes aumentatius e dimunutius)
* Tèxt que pòt figurar dins la lista de tèxtes de l'espròva del Bac (opcion, LV3)
PUBLIC
* Licèu
DINS LA PROGRESSION DE L'ANNADA
Primièr trimèstre, puslèu a la debuta de l'annada
MESA EN ÒBRA (Una sequéncia de tres o quatre oras)
* Lectura del tèxt per lo professor, los escolans an pas lo tèxt
* Questions de compreneson globala (oral)
* Lectura del tèxt pels escolans, un pauc cadun, cadun pren lo ròtle d'un personatge
* Revirada del tèxt e explicacion del vocabulari a la demanda
* Punts de gramatica e exercicis
* Trabalh de grops (quatre grops, cada grop discuta e prepara quicòm d'escrit a prepaus dels tèmas prepausats)
1- Caracteristicas del Conte
2- Teatralisacion de l'escena
3- Personages e çò que pòdon representar
4- Caricaturas e umor
* Renduts-comptes orals per lo/la pòrta-paraula de cada grop
* Questions eventualas e comentaris complemetaris dels escolans que se pausan de qustions d'un grop a l'autre
* Lectura de la ficha-sintèsi e comentaris orals
SEGUIDA E EVALUACION
* A l'ostal :
- Imaginar un dialòg entre dos o tres personatges que se carcanhan
- Comentar lo desnosament (tèxt)
* Evaluacion de lectura
* Evaluacion escrita : Questions de compreneson sul tèxt, vocabulari (sufixes), revirada d'un tròç, resumit de completar (per d'escolans debutants en Bac Professional)
|
LO DIABLE E L'UISSIÈR Peçòta per jogar
Lo Recitaire - Un polit main, un uissièr ambe una polida biaça de cuèr negre se n'anava far lo seu triste trabalh. Anava a çò d'un paure òme per li far pagar tot çò que deviá al perceptor e que podiá pas pagar. Tot d'un còp te vei lo banut. Vòli dire lo Diable ! Lo Diable - Bonjorn, mossur l'Uissièr, Cossí anatz ? L'Uissièr - Aital, aital, a pus près. Mas vos qual sètz ? Lo Diable - E ben ieu soi lo Diable, pardi ! L'Uissièr - A ! E ben bonjorn lo Diable. Mas ont anatz ? Lo Diable - Vau al trabalh. Vau veire se tròbi pas qualque client per l'infèrn. E tu Uissièr ont vas ? L'Uissièr - E ! Al trabalh ieu tanben. Lo Diable - Va plan. E se caminàvem ensemble ? L'Uissièr - Se volètz Farem un bocin de pròsa. Lo Recitaire - Arriban davant una maisoneta e veson una femna ambe son dròlle. Aquel dròlle fa pas que de bestisas. Lo Dròlle - (Se geta de posca sul vestit, grimaceja, tira la lenga e canta :) Pim pan, Pè de cabra, Pim pan, pè de vaca, la pus negra, serà tu, sauta cocut ! La Maire - O ! Flambusquet, ganèl, fosic, que siá aissable. Te siás metut coma un tesson. Vèni aicí que te vòli foitar salopet. A ! Quina traça de dròlle ! (Lo dròlle tira la lenga e s'escapa. D'aquel temps, lo diable arriba ambe l'uissièr) La Maire - Vòls pas venir ! Aquela gossa de dròlle, escota pas res ! E ben, vai te'n al diable ! Vai te'n al diable ! L'Ussièr - E ben, avètz entendut, Diable, çò que ven de dire aquela femna ? Lo Diable - E òc, ai plan entendut L'Ussièr - A dich "Vai te'n al diable". Cresi qu'avètz aquí un client per vos. Lo Diable - A ben dich "Vai te'n al diable" mas o pensa pas. L'a pas dich de bon còr. Lo Recitaire - Ara arriban davant un autre ostal. Un òme es en tren de tustar sa femna L'Òme - De qué, garça de femna ! De qué ! Soi pas pintat ieu ! Ai lo pas drech de beure, ieu ? Ai pas lo drech de caçar la set, ara ? Tè ! Atrapa aquò, carònha ! La Femna - Ivronha ! As pas besonh d'aver set per passar tota la jornada a l'aubèrja a pintonejar. Siás bandat coma una ascla ! L'Òme - Tè ! garça ! Un de mai per te far calar ! As preparada la sopa au mens ? La Femna - E òc, l'ai ben preparada, mas ara es freja dempuèi lo temps que t'espèri. L'Òme - A ! Fenhantassa ! La sopa es freja ! Vai la far caufar, puslèu que de rondinar ! E de qué i as metut dins aquela sopa ? La Femna - De cebas e de pòrres. L'Òme - A ! Carònha ! Caronhassa de femnassa ! I a encara metut de cebas. E sabes ben que ieu aimi pas las cebas ! (La tusta ) N'ai un sadol de tu ! Ne soi abenat de tu ! Metes de cebas dins la sopa, fas pas que rondinar, escotas pas res, siás capuda com'una cabra. Tòrna te'n chas ta maire o vai te'n al diable, carònha. L'Uissièr - Avètz entendut, Diable. Avètz aquí una clienta per vos. Lo Diable - Non pas, Uissièr. Tot aquò es pas seriós. Es pas qu'una nivolada que passa. Per ara, tròna e liuça, solide, mas aqueste ser tan plan lo polit temps serà tornat. Lo Recitaire - Finalament arriban davant un ostalon plan pichon, l'ostalon d'una paura familha L'Uissièr - Ieu soi arribat, Diable. Dins aquel ostal i a un òme que paga pas coma cal. Un missant pagaire. I soi mandat per far pagar las talhas, los impòts Alara, Diable, vos disi al reveire (Mas lo Diable demòra aquí, espèra, e l'Uissièr finís per trucar a la pòrta.) L'Òme - De qué i a ? De qué volètz ? L'Uissièr - Soi l'Uissièr ; veni de la part de l'inspector per vos far pagar las talhas Vos cal pagar e vite, lèu fach ! L'Òme - Mossur l'Uissièr agètz pietat de nautres. Podèm pas pagar. Augan las doas vacas qu'aviam son mòrtas. Pagarem tanlèu que poirem. L'Uissièr - Se podètz pas pagar, vau tornar ambe los gendarmas òc, amb los gendarmas, e vos getaràn a la priu. La Femna - Grand porcàs ! Sadolàs !!! Avètz pas vergonha de far aquel mestièr ? Podètz ben anar al diable ! Òc al DIABLE ! Lo Diable - (Pausa la man sus l'espatla de l'Uissièr) Aqueste còp, Uissièr, cresi qu'es dich de bon còr, qu'es plan pensat. As pas entendut ? La Femna e l'Òme - Òc ! Vai te'n al DIABLE ! Lo Diable - Aqueste còp qu'ai trobat un bon client A l'infèrn ai un bon pairolet per tu. Vèni. (E lo Diable pren l'Uissièr que brama.) Lo Recitaire - Es aital que l'Uissièr se'n anèt rostir dins los pairolets del Diable. E cric-crac, nòstre conte es acabat. Conte popular bearnés, adaptat pel teatre per M. Grosclaude que nos a donat l'autorisacion de ne far una revirada occitana |
COMPLETAR LO RESUMIT
Un jorn, lo e l' se rencontran. Totes dos se'n van al Lo diable cèrca de clients per l' L'uissièr se'n va a çò d'aun paure òme per li far pagar las . Decidan de far lo camin ensemble.
Rencontran divèrsas personas dins de situacions de la vida de cada jorn.
En primièr, rencontran una amb son .. Lo dròlle fa pas que de bestisas. Tira la . a sa maire, se geta de su l ., e fin finala s'escapa. La maire li ditz : " .." Mas lo diable vòl pas prene l'enfant a que o merita pas.
Dins un autre . troban un qu'es en tren de tustar sa .. Es un . qu'es pas content perqué la sopa es freja, aima pas las , troba que sa femna rondina tròp, e qu'es capuda coma una .. Quand li ditz d'anar al diable, lo la vòl pas perqué aquela disputa es pas qu'una . que passa.
Enfin arriban davant un .. plan .. Aquí viu una paura ...
L'uissièr demanda son argent, mas l'òme e la femna pòdon pas .. Las doas vacas qu'avian son L'uissièr lor ditz que va tornar amb los e que anaran a la . Alara la femna se met en colèra e ditz a l'uissièr d'anar . Lo diable es content d'aver trobat un bon per l'infèrn. Pren l'uissièr per lo far rostir dins un ..
Aquela peçòta de teatre, adaptada d'un conte popular bearnés, nos presenta lo diable coma un personatge just e aimable que vòl pas enganar lo paure monde.
Lo vocabulari emplegat es simple, son de mots de cada jorn, una lenga pus orala que literària. Las situacions evocadas son de situacions de la vida vidanta que se passan dins un mitan social paure.
Lo conte es aisit de legir e de comprene e s'adrèça a tot lo monde.
RESPONDRE A LAS QUESTIONS
1- Quinas son los personatges presentats dins aquel tèxt ?
2- Ont se passa l'accion ?
3- Quina morala se pòt tirar d'aquel tèxt ?